‹ Artikels

De globale erfovereenkomst: als familie de teller op nul zetten

1 okt 2026

Globale erfovereenkomst: een notariële afspraak tussen ouders en kinderen om eerdere schenkingen te bevestigen en erfenisconflicten te vermijden. Procedure.

Hebt u uw kinderen door de jaren heen op een verschillende manier geholpen: een huis voor de ene, studies in het buitenland voor de andere? Met een globale erfovereenkomst maakt u samen de balans op en vermijdt u ruzie na uw overlijden. Zo werkt het.

Wat is een globale erfovereenkomst?

Vóór 2018 waren afspraken over een toekomstige nalatenschap in principe verboden. Sinds de hervorming van het erfrecht, van kracht sinds 1 september 2018, zijn bepaalde erfovereenkomsten toegelaten.

De globale (of familiale) erfovereenkomst is een afspraak tussen:

  • de ouders, of een van hen;
  • al hun vermoedelijke erfgenamen in de neerdalende lijn: de kinderen en, eventueel, de kleinkinderen.

In sommige gevallen kunnen ook de echtgenoot of stiefkinderen tussenkomen, bijvoorbeeld in een nieuw samengesteld gezin.

Waarvoor dient ze?

De overeenkomst maakt een inventaris van wat elk kind al kreeg (schenkingen, financiële hulp, maar ook niet-financiële voordelen) en stelt vast dat iedereen zich evenwichtig behandeld voelt.

Dat evenwicht hoeft niet wiskundig te zijn. Een kind kan aanvaarden dat het minder kreeg, bijvoorbeeld omdat een broer voor de ouders zorgde of omdat een kind bijzondere noden heeft.

Na ondertekening worden de vroegere schenkingen bevestigd: ze kunnen bij het overlijden niet meer in vraag gesteld worden, niet via de inbreng van schenkingen in de nalatenschap en niet via een vordering tot inkorting wegens aantasting van het voorbehouden erfdeel. De teller gaat op nul.

De overeenkomst kan ook een nieuwe schenking bevatten om een vroegere ongelijkheid recht te zetten.

De procedure: beschermende vormvereisten

Om druk te vermijden, legt de wet een strikte procedure bij de notaris op:

  1. De notaris bezorgt elke partij een ontwerp van overeenkomst.
  2. Er volgt een vergadering, ten vroegste vijftien dagen na ontvangst van het ontwerp. De notaris legt daar de inhoud en de gevolgen uit.
  3. De ondertekening kan ten vroegste een maand na die vergadering plaatsvinden, bij notariële akte.

Elke partij kan op elk moment een individueel gesprek met de notaris vragen of een onafhankelijke adviseur raadplegen, bijvoorbeeld een andere notaris.

Globale of punctuele overeenkomst?

Naast de globale overeenkomst bestaan er punctuele erfovereenkomsten, die beperkter zijn. Zo kan een kind vooraf aanvaarden dat een schenking aan een broer of zus zijn eigen reserve aantast. De keuze hangt af van uw situatie: vraag raad aan de notaris. Lees ook schenking en voorbehouden erfdeel.

Voordelen en grenzen

Voordelen:

  • minder kans op conflicten bij de nalatenschap;
  • een open gesprek, begeleid door een professional;
  • rechtszekerheid voor eerdere schenkingen, zoals een schenking van vastgoed.

Grenzen:

  • alle vermoedelijke erfgenamen in de neerdalende lijn moeten tekenen: één weigering blokkeert de globale overeenkomst;
  • de overeenkomst regelt het burgerlijk recht, niet de belastingen: schenk- en erfbelasting blijven verschuldigd volgens de regels van elk gewest;
  • de procedure vraagt tijd en brengt notariskosten mee.

Checklist om een overeenkomst voor te bereiden

  1. Maak een lijst van alle schenkingen en hulp aan elk kind.
  2. Verzamel de bewijzen (akten, bankuittreksels).
  3. Bespreek het eerst in familie, zonder haast.
  4. Maak een afspraak met een notaris voor een eerste advies.
  5. Geef iedereen bedenktijd en, indien nodig, onafhankelijk advies.

Samengevat

De globale erfovereenkomst brengt ouders en kinderen samen bij de notaris om vast te stellen dat iedereen evenwichtig behandeld wordt. Eerdere schenkingen worden zo onbetwistbaar bij het overlijden. De strikte procedure (ontwerp, vergadering, ondertekening ten vroegste een maand later) beschermt elke deelnemer. Meer informatie op notaris.be.

Dit artikel geeft algemene informatie en vervangt geen advies van een notaris, advocaat of adviseur. De regels veranderen: controleer ze bij de officiële bronnen voordat u een beslissing neemt.

Over hetzelfde onderwerp

Aanmelden

Wachtwoord vergeten? · Account aanmaken

Bent u een kantoor, notaris, makelaar of projectontwikkelaar? Ruimte voor professionals ›